Rok Ferdynanda von Harracha

Ferdynand von Harrach jest lokalnie jednym z najsłabiej znanych artystów, wywodzących się z ziemi prudnickiej, którzy zdobyli co najmniej krajową sławę.

Pojęcie „kraj” jest w tym wypadku zmienną, ponieważ artysta urodził się w Pałacu Rozkochów (w ówczesnym powiecie prudnickim) w czasach, kiedy ziemia prudnicka należała do państwa pruskiego, a Polski nie było na mapie Europy (w 1832 r.). Harrach należał do niemieckiego kręgu kulturowego i zapisał się na stałe w dorobku kraju Goethego i Schillera, stąd też również z tego powodu wiedza o nim w Polsce jest niewielka, nawet w wymiarze regionalnym.

Harrach określany jest jako jeden z ostatnich wybitnych przedstawicieli malarstwa klasycznego. Jego dzieła są realistyczne, nierzadko fotograficznie dokładne. Malował pejzaże i sceny rodzajowe (początkowy okres twórczości). Z czasem arystokraci chętnie prosili go o portrety, które wykonywał ze szczególną starannością. Część dzieł poświęcał wydarzeniom legendarnym i historycznym, również tym, które miały miejsce niedawno. Takim przykładem jest praca z 1872 r., a przedstawiająca scenę z bitwy w winnicach Wörth podczas wojny prusko-francuskiej. Harrach namalował leżącego, umierającego żołnierza pruskiego, który podaje wodę czarnoskóremu żołnierzowi francuskiemu (Prusacy wygrali zarówno tę bitwę, jak i wojnę). Krytyk sztuki E. Pecht określił dzieło rozkochowianina jako wybitne, pochwalił za wyjątkowość oraz poczucie moralności. Harrach niewątpliwie kochał swoją rodzinę, co również uwiecznił w licznych pracach – wykonał kilka portretów żony, dzieci (ośmioro, czwórka zmarła we wczesnym wieku) oraz portret grupowy całej rodziny, łącznie ze sobą. W 1899 r. wraz z żoną wybrał się do Egiptu i Ziemi Świętej, co zaowocowało dziełami nawiązującymi do wydarzeń biblijnych. Harrach, jak na artystę, był człowiekiem wyjątkowo spokojnym, potrafiącym się znaleźć w towarzystwie arystokracji. Trochę na przekór stereotypowemu wizerunkowi artysty, który - przynajmniej co jakiś czas – powinien być przyczyną małego skandalu, choćby obyczajowego.

Pochowany został w 1915 r.  w zbudowanym przez swojego ojca neoromańskim mauzoleum w Rękowie koło Wrocławia. Po wojnie ciała pogrzebanych tam Harrachów zostały wyciągnięte i pochowane w innym miejscu cmentarza, a grobowiec zamieniony na wiejską kaplicę pogrzebową.

Przypomnieniu postaci Ferdynanda Harracha służy projekt realizowany przez Fundację Pałacu Rozkochów w ramach programu Działaj Lokalnie koordynowanego lokalnie przez Stowarzyszenie Kraina Świętej Anny. Zadanie obejmuje prelekcję, która już się odbyła (12 lipca w Pałacu Rozkochów) i poprowadził ją autor tego artykułu oraz warsztaty malarskie i grę terenową przygotowane przez Artura Biernackiego (warsztaty odbędą się w niedzielę, 19 lipca w pałacu o godz. 14.00, udział bezpłatny). Dopełnieniem popularyzacji artysty malarza będzie komiks, który w ramach „Marszałkowskich Talentów” przygotuje młody prudniczanin Olivier Gryc. Można więc śmiało powiedzieć, że 2026 będzie Rokiem Ferdynanda von Harracha w Pałacu Rozkochów.