Skuteczne zatrzymywanie wód opadowych oraz systemowa ochrona przed gwałtownymi ulewami to dziś jedno z najważniejszych wyzwań dla samorządów naszego regionu. Temat ten zdominował niedawną konferencję „Mikroretencja – duże znaczenie”, podczas której, wśród innych prelegentów, przełomowe, polsko-czeskie przedsięwzięcie zaprezentował prudnicki starosta, Radosław Roszkowski. Projekt, z udziałem powiatowego samorządu zdobył najwyższą ocenę wśród ośmiu innych wniosków złożonych w Programie Interreg Czechy–Polska i wywalczył blisko 900 tysięcy euro dofinansowania.
Przedmiotowa konferencja odbyła się 6 listopada br. w Sali Orła Białego Urzędu Marszałkowskiego w Opolu, inaugurując Opolską Szkołę Mikroretencji. Zorganizowana została przez Samorząd Województwa Opolskiego, Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, świata nauki, służb ochrony przyrody, leśników oraz rolników.
Podczas debaty podkreślano, że Opolszczyzna – dotknięta w ostatnich latach zarówno ekstremalnymi wezbraniami, jak i dotkliwymi suszami – potrzebuje spójnych i przemyślanych inwestycji na każdym szczeblu.
– Problemy związane z gospodarowaniem wodą są w naszym regionie szczególnie dobrze widoczne. Dlatego tak ważne jest, aby realizowane były inwestycje związane z mikroretencją – nie tylko na terenach leśnych czy rolniczych, ale również w miastach, choćby poprzez zbieranie deszczówki i odbudowę lokalnych zasobów wodnych – zaznaczał pomysłodawca konferencji Antoni Konopka, członek Zarządu Województwa Opolskiego.
Na wielowymiarowy charakter działań retencyjnych oraz konieczność ścisłej współpracy między instytucjami zwracał z kolei uwagę przedstawiciel kierownictwa Wód Polskich.
Projekt Powiatu Prudnickiego wzorem dla regionu
W gronie prelegentów i ekspertów wystąpił również starosta Radosław Roszkowski, prezentując uczestnikom konferencji konkretny, gotowy do wdrożenia model transgranicznej współpracy wodnej. Założenia projektu opracowanego z udziałem Powiatu Prudnickiego wraz z czeskimi gminami: Zlate Hory i Lichnov oraz Instytutem Badawczym Gospodarki Wodnej z Pragi stały się jednym z najmocniejszych punktów opolskiego spotkania, pokazując, jak doświadczenia po powodzi z września 2024 r. przekuć w systemowe i ponadgraniczne działania prewencyjne.
Powódź z września 2024 r. po raz kolejny przypomniała nam brutalną prawdę: woda nie uznaje granic państwowych. Złoty Potok, czy rzeka Prudnik łączą nasze terytoria i jeśli chcemy skutecznie chronić domy oraz majątek naszych mieszkańców, musimy działać razem z Czechami. Tak wysoka ocena naszego projektu oraz wysokie dofinansowanie to dowód na to, że plan Powiatu Prudnickiego jest przemyślany i niezwykle potrzebny – powiedział nam Radosław Roszkowski.
Kierunek obrany przez Samorząd Powiatowy w Prudniku spotkał się z jednoznaczną aprobatą ze strony Zarządu Wód Polskich, który docenił połączenie działań na rzecz retencji z międzynarodową współpracą w obrębie całej zlewni.
– Inicjatywa Powiatu Prudnickiego i współpraca z czeskimi partnerami to wzorcowy przykład nowoczesnego myślenia o bezpieczeństwie wodnym. Takie projekty – łączące rzetelną analizę hydrotechniczną, budowę zbiorników buforowych oraz małą retencję u źródła – są dokładnie tym, czego dziś potrzebujemy, aby realnie chronić mieszkańców zarówno przed gwałtowną powodzią, jak i przed skutkami suszy – podkreślał Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Dlaczego zatrzymanie wody u źródła jest kluczowe?
Specyfika hydrologiczna polsko-czeskiego pogranicza sprawia, że działania prowadzone wyłącznie po jednej stronie granicy nie przynoszą pełnych efektów. Złoty Potok ma swoje źródła w Górach Opawskich na terytorium Czech, a do rzeki Prudnik uchodzi po stronie polskiej. Podczas gwałtownych, nawalnych opadów woda ze stromych górskich stoków błyskawicznie spływa do dolin. Ponieważ w górnym biegu cieków brakuje wystarczającej liczby miejsc pozwalających na jej spowolnienie i zmagazynowanie, największy ciężar fali powodziowej znoszą dotychczas miejscowości położone niżej – na terenie powiatu prudnickiego.
Pojedyncze umocnienia nie wystarczą, jeśli deszczówka nie zostanie zatrzymana już w miejscu jej powstawania. Dlatego naukowcy i samorządowcy z obu krajów opracują jeden spójny system ochrony dla całej zlewni.
Co dokładnie powstanie w ramach projektu?
Projekt Powiatu Prudnickiego łączy zaawansowane badania hydrologiczne z przygotowaniem dokumentacji dla kluczowych inwestycji oraz działaniami w terenie. Obejmuje on cztery główne filary:
1. Precyzyjna mapa i analiza spływu wód. Eksperci szczegółowo przebadają całą zlewnię rzeki Prudnik oraz Złotego Potoku. Powstanie dokładny model hydrologiczny, dzięki któremu samorządy i służby będą dokładnie wiedzieć, dokąd, w jakiej ilości i z jaką prędkością przemieszcza się woda podczas gwałtownych ulew.
2. Koncepcja zbiornika przeciwpowodziowego w Trzebinie. Przygotowana zostanie dokumentacja koncepcyjna pod budowę polderu lub zbiornika przeciwpowodziowego w okolicach Trzebiny i Bartultowic. Obiekt ten ma pełnić funkcję naturalnego bufora, który w razie nawałnicy przechwyci nadmiar wody, chroniąc bezpośrednio Trzebinę oraz miejscowości położone w dolnym biegu rzeki.
3. Odtworzenie dawnych akwenów. Zgodnie z pomysłem zgłoszonym przez redaktora „Tygodnika Prudnickiego” Andrzeja Derenia, specjaliści przeprowadzą inwentaryzację i badania dawnych, często zapomnianych zbiorników wodnych na terenie powiatu. Celem jest sprawdzenie możliwości ich odnowienia, tak aby ponownie zatrzymywały wodę spływającą z pól uprawnych.
4. Wzorcowa inwestycja retencyjna w Gminie Lichnov. Po czeskiej stronie granicy zrealizowane zostaną konkretne prace terenowe zwiększające retencję, które posłużą jako modelowy przykład dobrych praktyk do naśladowania dla innych gmin po obu stronach granicy.

Wymierne korzyści i fundament pod dalszą współpracę
Na realizacji przedsięwzięcia zyskają przede wszystkim mieszkańcy powiatu prudnickiego, Złotych Hor i Lichnova. Samorządy terytorialne oraz służby ratunkowe otrzymają gotowe, oparte na twardych danych narzędzia planistyczne, pozwalające sprawniej zarządzać ryzykiem powodziowym i reagować na zagrożenia. Z kolei zarządcy rzek – polskie Wody Polskie oraz czeskie Povodí Odry – zyskają profesjonalne analizy niezbędne do projektowania i budowy przyszłych umocnień oraz zbiorników zgodnie z unijnymi dyrektywami. Projekt obejmuje również szerokie działania edukacyjne i informacyjne dla społeczności pogranicza, budujące świadomość w zakresie adaptacji do zmian klimatu.
Inicjatywa Powiatu Prudnickiego to dopiero początek realizacji długofalowej strategii jego władz. Doświadczenia zebrane w zlewni rzeki Prudnik i Złotego Potoku pozwolą w przyszłości objąć analogicznymi działaniami całą zlewnię rzeki Osobłogi.
[Artykuł sponsorowany/Monitor Powiatowy - Powiat Prudnicki]
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu terazprudnik.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz