Pierwszy Ratownik - kiedy liczy się czas, liczy się człowiek

Ogólnopolska inicjatywa Związku OSP RP dociera do powiatu prudnickiego

Nagłe zatrzymanie krążenia, utrata przytomności, zadławienie czy poważny wypadek mogą zdarzyć się wszędzie – w domu, na ulicy, w miejscu pracy czy podczas codziennych obowiązków. W takich sytuacjach ogromne znaczenie ma szybkie rozpoczęcie pomocy. Zanim na miejsce dotrą profesjonalne służby, pierwsze działania może podjąć osoba znajdująca się najbliżej poszkodowanego. Właśnie na tej idei opiera się Program „Pierwszy Ratownik”, rozwijany przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Skąd wziął się Program „Pierwszy Ratownik”?

Program „Pierwszy Ratownik” (1R) powstał jako odpowiedź na potrzebę skrócenia czasu od wystąpienia zdarzenia do rozpoczęcia pierwszych czynności ratujących życie. Jest częścią działań Związku OSP RP na rzecz poprawy bezpieczeństwa i rozwoju ratownictwa obywatelskiego, wpisujących się w strategię FLORIAN 2050.

Inspiracją dla tego rozwiązania są również systemy funkcjonujące w innych krajach europejskich, w których przeszkolone osoby znajdujące się w pobliżu nagłego zdarzenia mogą zostać powiadomione i rozpocząć udzielanie pomocy jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego.

Istotnym krokiem w rozwoju polskiego programu było opracowanie Akademii Pierwszego Ratownika oraz uruchomienie aplikacji mobilnej, która pozwala połączyć przygotowanych do działania ludzi z sytuacjami, w których ich umiejętności mogą być potrzebne.

Celem programu jest upowszechnienie pierwszej pomocy i stworzenie sieci przeszkolonych osób, które potrafią właściwie zareagować, gdy zagrożone jest ludzkie życie.

Na czym polega idea Pierwszego Ratownika?

Pierwszy Ratownik to osoba przygotowana do udzielania pierwszej pomocy, która może podjąć działania jeszcze przed przybyciem profesjonalnych służb. Nie zastępuje ratownika medycznego, zespołu ratownictwa medycznego ani strażaków. Stanowi dodatkowe ogniwo łańcucha przeżycia, wykorzystujące czas, który w przeciwnym razie mógłby zostać stracony.

W przypadku nagłego zatrzymania krążenia szybkie rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej i zastosowanie automatycznego defibrylatora zewnętrznego AED mogą znacząco zwiększyć szanse poszkodowanego. Podobnie istotna może być umiejętność zatamowania masywnego krwawienia, udzielenia pomocy przy zadławieniu czy właściwego postępowania z osobą nieprzytomną.

Nie zawsze potrzebny jest specjalistyczny sprzęt. Często najważniejsze są wiedza, odpowiednia reakcja i umiejętność wykorzystania dostępnych środków. Pierwszy Ratownik powinien działać bezpiecznie, w granicach swoich umiejętności i zgodnie z zasadami udzielania pierwszej pomocy.

Akademia Pierwszego Ratownika – wiedza oparta na aktualnych wytycznych

Podstawą przygotowania uczestników jest Akademia Pierwszego Ratownika (A1R), czyli system szkoleniowy Związku OSP RP. Szkolenia prowadzone są według jednolitej metodyki, zgodnej z aktualnymi wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC).

Wytyczne ERC opierają się na aktualnej wiedzy naukowej dotyczącej resuscytacji i pierwszej pomocy. Dzięki temu uczestnicy zdobywają umiejętności według sprawdzonych standardów, a nie wyłącznie na podstawie indywidualnych przyzwyczajeń czy doświadczeń prowadzącego.

Akademia stawia przede wszystkim na praktykę. Uczestnicy ćwiczą konkretne czynności ratunkowe i uczą się reagowania w realistycznych sytuacjach. Chodzi o to, aby w chwili zagrożenia potrafili rozpoznać sytuację, wezwać odpowiednią pomoc i rozpocząć właściwe działania.

Podstawowe szkolenie kończy się uzyskaniem certyfikatu Akademii Pierwszego Ratownika. Nie jest ono równoznaczne z uzyskaniem zawodu ratownika medycznego ani kwalifikacji ratownika kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). Przygotowuje natomiast do udzielania pomocy w zakresie objętym programem szkolenia.

Aplikacja, która łączy przeszkolonych ludzi ze zdarzeniem

Ważnym elementem programu jest aplikacja mobilna „Pierwszy Ratownik”. Jej zadaniem jest powiadamianie zarejestrowanych, odpowiednio przygotowanych osób znajdujących się w pobliżu zdarzenia.

Po otrzymaniu powiadomienia użytkownik może zapoznać się z informacją o zdarzeniu, przyjąć zgłoszenie i – jeśli może bezpiecznie podjąć interwencję – udać się na miejsce, aby rozpocząć udzielanie pomocy. Aplikacja wspiera również lokalizowanie dostępnych defibrylatorów AED.

To rozwiązanie pozwala wykorzystać potencjał ludzi, którzy mogą znajdować się bliżej poszkodowanego niż nadjeżdżające służby. Aplikacja nie zastępuje jednak numeru alarmowego 112 ani 999 i nie gwarantuje, że w pobliżu każdego zdarzenia będzie dostępny Pierwszy Ratownik.

Do programu mogą dołączać również osoby spoza Ochotniczych Straży Pożarnych, o ile spełniają wymagania dotyczące kwalifikacji i rejestracji. Nie trzeba być zawodowym ratownikiem, aby zaangażować się w rozwój ratownictwa obywatelskiego.

Ruszamy z rozwojem programu w powiecie prudnickim

Teraz idea Pierwszego Ratownika rozwijana będzie również na terenie Powiatu Prudnickiego. Koordynatorami powiatowymi programu są Edyta Pałosz i Patryk Osiewacz, którzy chcą wspólnie z lokalnymi samorządami, jednostkami OSP i mieszkańcami stworzyć warunki do rozwoju tej inicjatywy.

W powiecie działa obecnie dwóch certyfikowanych instruktorów Akademii Pierwszego Ratownika: Patryk Osiewacz oraz Markus Cziomer, związani z OSP Ligota Bialska. Dzięki temu możliwe jest prowadzenie szkoleń z wykorzystaniem lokalnej kadry instruktorskiej.

Jednym z najważniejszych planów koordynatorów jest organizacja cyklu szkoleń w każdej z czterech gmin Powiatu Prudnickiego. Celem jest umożliwienie mieszkańcom zdobycia praktycznych umiejętności oraz certyfikatu Akademii Pierwszego Ratownika, a następnie rozwijanie lokalnej społeczności osób gotowych do niesienia pomocy.

Realizacja tych planów wymaga współpracy z samorządami i lokalnymi partnerami, a także odpowiednich warunków do prowadzenia zajęć i dostępu do sprzętu szkoleniowego. Koordynatorzy chcą stopniowo rozwijać inicjatywę, aby docierała do kolejnych mieszkańców i miejscowości powiatu.

Nie musisz być zawodowym ratownikiem, aby pomóc

Program „Pierwszy Ratownik” to przede wszystkim inwestycja w wiedzę, odpowiedzialność i gotowość do działania. Jego celem nie jest zastępowanie profesjonalnych służb, lecz zwiększenie szans na szybkie rozpoczęcie pomocy tam, gdzie liczy się każda minuta.

Koordynatorzy powiatowi zachęcają osoby zainteresowane zdobyciem praktycznych umiejętności do kontaktu i śledzenia informacji o planowanych szkoleniach.

Czasami pierwszą osobą, która może pomóc, jest ktoś zupełnie zwyczajny. Ważne, aby wiedział, co zrobić.

Pierwszy Ratownik – bo wiedza, gotowość i szybka reakcja mogą uratować życie.

KONTAKT – PROGRAM „PIERWSZY RATOWNIK”, POWIAT PRUDNICKI

Koordynatorzy powiatowi:

• Edyta Pałosz (733091620)
• Patryk Osiewacz (888695865)

Instruktorzy Akademii Pierwszego Ratownika:

• Patryk Osiewacz
• Markus Cziomer

Więcej informacji: www.pierwszyratownik.pl

Zeskanuj kod QR, aby poznać program i dowiedzieć się więcej o aplikacji „Pierwszy Ratownik”.