Na tę informację miłośnicy zabytków województwa opolskiego czekali od dawna. Fundacja Pałacu Rozkochów pozyskała środki zewnętrzne na I etap remontu obiektu.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Składająca się z trzech skrzydeł dwukondygnacyjna barokowa rezydencja z elementami dworu renesansowego została zaniedbana w okresie powojennym, jak setki podobnych budowli na ziemiach przyłączonych w 1945 r. do Polski. Już u progu zmiany państwowości stan techniczny pałacu określano jako zły, mimo to zdecydowano się na jego dalsze użytkowanie – część pałacu z zawalonym stropem zamknięto, a w pozostałej utworzono mieszkania pracowników PGR-u, pomieszczenia dla pracowników sezonowych, kuchnię, stołówkę, salę na lokalne wydarzenia. Już w 1959 r. budowlę objęto ochroną prawną jako obiekt zabytkowy, a kolejni państwowi zarządcy (POHZ Głogówek, potem Stadnina Koni Moszna) dwukrotnie przymierzali się do generalnego remontu i przebudowy (1956, 1973), po których pozostała tylko dokumentacja techniczna.

Po upadku systemu socjalistycznego pałac nabył Marian Medwecki, który zamieszkał w części pałacu. Ze względu na brak środków, ograniczał się do prac zabezpieczających zabytek. W 2021 r. dawną rezydencję Seherr-Thossów kupił Grzegorz Wnęk, przedsiębiorca z Krakowa i mecenas kultury. Od początku założył, że budowla z parkiem będą stanowiły lokalny ośrodek społeczno-kulturalny, stąd od wiosny tego samego roku stał się miejscem organizacji licznych wydarzeń, od sportowych, przez popularnonaukowe, aż do koncertów muzyki poważnej i Festiwalu Rockowego Rock am Palast. Powstała Fundacja Pałacu Rozkochów – Pomiędzy, a kilka lat później Klub Przyjaciół Pałacu Rozkochów. Szybko o pałacu stało się głośno, a miejsce zostało również zauważalną atrakcją turystyczną województwa opolskiego i pogranicza polsko-czeskiego. Budowla znalazła się na Europejskim Szlaku Zamków i Pałaców.

Równolegle z działalnością kulturalno-społeczną i promocyjną, właściciel z członkami fundacji przystąpił do działań związanych z przygotowaniami do remontu. Pałac z otoczeniem zostały uporządkowanie ze śmieci i gruzu. W ramach mniejszych grantów przeprowadzono drobne prace remontowe i realizowano projekty społeczno-popularnonaukowo-kulturalne. W końcu złożono wniosek w ramach programu „Rewitalizacji obszarów innych niż miejskie” na projekt „Remont zabytkowego pałacu w Rozkochowie” programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Opolskiego 2021-2027 o budżecie 6.721.000 zł i dofinansowaniu – 4.674.550. Wśród 18. projektów z przyznanym dofinansowaniem, rozkochowski uzyskał drugą, najwyższą ocenę. Przyznane środki przeznaczone zostaną na remont południowo-zachodniego skrzydła pałacu (lewego od strony dziedzińca). W ramach prac ustabilizowane zostaną ściany budowli, wymienione zostanie pokrycie dachowe, naprawiona więźba dachowa, wylany nowy strop II kondygnacji, wymienione lub wstawione okna. Parter zostanie doprowadzony do stanu użytkowego. Pałac zyska tym samym cały poziom jednego skrzydła na nowe funkcjonalności.

Właściciel nie osiada na laurach, trwają przygotowania do kolejnych projektów.

KOMENTARZ

Czy pięć lat to długo?

Andrzej DEREŃ

Czy pięć lat (wtedy nastąpiła zmiana właściciela) to długo, jeśli chodzi o remont zabytku? I tak, i nie. Pałac Rozkochów należy do zabytków o stanie zachowania wymuszającym dodatkowe nakłady finansowe. Wbrew pozorom jest w nim więcej roboty, niż choćby w pięknie odnawianym obecnie pałacu w Kopicach (brawa dla właściciela!). W Rozkochowie zachowało się wnętrze, łącznie z malaturą, stiukami, elementami stolarki. Zaniechania PRL-u sprawiły, że we wnętrzach niewiele zniszczono, nie skuwano tynków, a na starą farbę nakładano nową. Dzięki temu „konserwowano” to, co znajdowało się pod spodem i co dziś jest podstawą do odtworzeń.

To nie są puste ściany zewnętrzne (patrz: Dobra, Kopice w momencie początku odbudowy), które wypełnia się nową konstrukcją. Tutaj każdy element, który da się zachować, jest ratowany zgodnie ze sztuką konserwatorską. Dość powiedzieć, że na dniach rozpocznie się operacja transmisji fragmentów sufitów, które po wykonaniu nowego stropu, ponownie wrócą na swoje miejsce. Południowo-zachodnie skrzydło, które jako pierwsze jest remontowane, to również najcenniejsze w pałacu polichromie renesansowe (odkryte w 2022 r.) i zachowane na dużych przestrzeniach ścian sgraffito. Ich część z parteru będzie teraz zabezpieczana i eksponowana.

Pięć lat temu pałac nie posiadał żadnej, aktualnej dokumentacji. Wszystko należało opracować na nowo, od zwymiarowania pomieszczeń, przez badania architektoniczne i konserwatorskie, określenie stanu technicznego budowli, przez uzgodnienia z konserwatorem, aż do projektów technicznych i w końcu pisania wniosków. Ten ogrom prac był niewidoczny dla osób, które podczas weekendów odwiedzały pałac i postrzegały go przede wszystkim z punktu widzenia organizowanych tam imprez.

Bardzo ważne były działania otoczenia pałacu, samorządu – Gminy Walce, choćby w tym, żeby odnowę pałacu wpisać do lokalnych programów i strategii. Te wydawałoby się mało istotne zapisy, są podstawą by móc starać się o środki publiczne (są warunkowane takimi zapisami). To też podpowiedź dla lokalnych podmiotów działających gospodarczo lub społecznie, by czynnie brać udział w opracowaniu takich dokumentów i nie zdawać się wyłącznie innych.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}