Miejsca, gdzie żywi wspominają zmarłych

0

Cmentarze to wyjątkowe miejsca w naszej kulturze. To tu chowamy doczesne szczątki naszych najbliższych. Ale nekropolie to nie tylko obszary osobistych wspomnień, to również pomniki przeszłości lokalnej społeczności.

Cmentarze są pigułką lokalnych dziejów, najczęściej tych z ostatnich 100-150 lat. Odwiedzając cmentarze w niejednej miejscowości poznajemy ich historię czasem lepiej niż z niejednego przewodnika lub internetowego opisu. Bez trudu można dowiedzieć się, czy w 1945 i 1946 roku nastąpiła wymiana ludności, a jeśli tak, to skąd pochodzą przodkowie dzisiejszych mieszkańców. Można też poznać stosunek lokalnej społeczności do niemieckiej przeszłości. W jednych „kresowych” wsiach udało się utworzyć piękne lapidaria, w innych wydaje się, jakby przed 1945 rokiem nikt tam nie mieszkał. Przeszłość pisana gotykiem została wyrwana z korzeniami. Z przykrością też patrzę na nieliczne jeszcze, stare nagrobki, którymi nikt się nie interesuje. Szkoda tych najpiękniejszych oraz tych dotyczących osób znaczących dla lokalnej społeczności, o które już nikt nie dba, bo rodziny wymarły lub wyjechały. To dotyczy również polskich nagrobków.

Niektóre pomniki zawierają zdawkowe informacje, czytelne dla rodziny, ale dla mnie, obcego, intrygujące i ciekawe, choć dotykające tragicznych historii sprzed czasem kilkudziesięciu lat. Oto dowiadujemy się o tragicznej śmieci pewnego kolejarza, gdzie indziej odczytujemy inskrypcję o tym, że ktoś był dyrektorem gimnazjum, tylko gdzie i kiedy? A grób „Nieznanego Żołnierza Polskiego”. Jaką historię skrywa?

Pomniki doczesności nie wiążą się tylko cmentarzami. To również dawno zapomniane krypty pod kościołami, ruiny grobowców w lasach, płyty nagrobne znajdujące się czasem wiele kilometrów od szczątków z nimi związanych.

Modląc się, wspominając i spacerując po cmentarzu, spójrzcie na nie również z tej właśnie perspektywy miejsc, które są pomnikami naszej wspólnej pamięci.

Zapraszam do obejrzenia galerii zdjęć (z opisami!) związanych z tematyką Wszystkich Świętych i Zaduszek. Fotografie wykonane w latach 2003-2017 pochodzą głównie z cmentarzy ziemi prudnickiej, ale również głubczyckiej i czeskiego pogranicza.

Andrzej Dereń

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here